Rusdillilərin ingilis dilində ən çox etdiyi səhvlər (və düzəlişləri)

Rusdilli öyrənənlər ingilis dilində bir neçə sistematik səhvi təkrarlayır və bunlar təsadüfi deyil: rus dilinin qrammatikası ingilis dilinə iz buraxır. Azərbaycanda da belədir; ana dili rus olan öyrənənlər eyni nümunəni göstərir, ona görə bu bələdçi azərbaycandillilərin səhvləri bələdçisinin qardaşıdır. Aşağıda hər səhvin səbəbi, səhv və düzgün nümunəsi və IELTS-ə təsiri.

1. Artikllar: a / an / the

Səbəb: rus dilində artikl yoxdur; müəyyənlik söz sırası və kontekstlə verilir.

• ❌ I am student. → ✅ I am a student.
• ❌ She works in bank in center of city. → ✅ She works in a bank in the centre of the city.
• ❌ The life is difficult. → ✅ Life is difficult. (ümumi mənada artiklsiz)

Qayda: tək sayıla bilən isim heç vaxt artiklsiz qalmır; ikinci dəfə xatırlanan və ya məlum olan şey "the" alır; ümumi, mücərrəd anlayış ("life", "education") artiklsizdir. IELTS Writing-də bu, hər cümlədə sayılan səhvdir.

2. Present Perfect və Past Simple

Səbəb: rus dilində bitmiş və bitməmiş görünüş var, amma "indiyə bağlı keçmiş" ayrıca zaman deyil.

• ❌ I have visited London last year. → ✅ I visited London last year. (konkret keçmiş vaxt → Past Simple)
• ❌ I live here since 2015. → ✅ I have lived here since 2015. (indiyə qədər davam edən → Present Perfect)
• ❌ I already did it. → ✅ I have already done it. (nəticə indi vacibdir)

Qayda: "yesterday, last year, in 2020" varsa Past Simple; "since, for, already, yet, ever" varsa Present Perfect.

3. Söz sırası: sual, inkar və "very"

Səbəb: rus dilində sual intonasiya ilə qurulur, söz sırası sərbəstdir.

• ❌ You like it? → ✅ Do you like it?
• ❌ I very like this film. → ✅ I like this film very much. / I really like this film.
• ❌ I don't know nothing. → ✅ I don't know anything. (ingilis dilində bir inkar)
• ❌ How do you think? → ✅ What do you think?

Qayda: sual köməkçi feillə (do/does/did) qurulur; "very" feili yox, sifəti gücləndirir.

4. Prepozisiyalar

Səbəb: rus prepozisiyaları birə-bir tərcümə olunur.

• ❌ It depends from the weather. → ✅ It depends on the weather.
• ❌ in the picture we see → ✅ in the picture düzgündür, amma ❌ on the picture yox.
• ❌ I agree with you → ✅ düzgündür; ❌ I am agree → ✅ I agree. (agree feildir, sifət deyil)
• ❌ at Monday → ✅ on Monday; ❌ in the weekend → ✅ at the weekend.

Qayda: prepozisiyanı feillə birlikdə öyrənin (depend on, listen to, wait for, arrive at/in).

5. Sayıla bilən və sayılmayan isimlər

Səbəb: rus dilində "советы, новости, деньги" cəmdir.

• ❌ advices, informations, knowledges → ✅ advice, information, knowledge (cəm yoxdur)
• ❌ many money → ✅ much money / a lot of money
• ❌ The news are good. → ✅ The news is good.
• ❌ a research → ✅ a piece of research / a study

6. False friend-lər

• actual ≠ актуальный; "current, relevant" deməkdir. "Актуальная тема" → a topical / pressing issue.
• sympathetic ≠ симпатичный; "anlayışlı" deməkdir. Xoşagələn → nice, good-looking.
• magazine ≠ магазин; "jurnal" deməkdir. Mağaza → shop, store.
• accurate ≠ аккуратный; "dəqiq" deməkdir. Səliqəli → neat, tidy.
• anecdote ≠ анекдот (lətifə); "qısa real hadisə" deməkdir. Lətifə → a joke.
• fabric ≠ фабрика; "parça" deməkdir. Fabrik → a factory.

7. Refleksiv və "özümü hiss edirəm"

• ❌ I feel myself bad. → ✅ I feel bad.
• ❌ I am boring. (darıxıram) → ✅ I am bored. ("boring" = darıxdırıcı)
• ❌ I am interesting in music. → ✅ I am interested in music.

8. Tələffüz

Rus tələffüzünün üç sistematik riski, hər biri sözü anlaşılmaz edə bilər:

• th → s/z: "think" → "sink", "this" → "zis". Dili dişlərə toxundurmaq məşqi.
• w ↔ v: "very well" → "wery vell". Dodaqlar "w"-də dişə dəymir.
• Söz sonunda karlaşma: "bad" → "bat", "dog" → "dock". İngilis dilində son samit cingiltili qalır və əvvəlki sait uzanır.
• Sait uzunluğu: ship / sheep, full / fool.
• Intonasiya: rus dilində düz intonasiya ingilis qulağına "maraqsız və ya sərt" gələ bilər; cümlə vurğusunu qabardın.

Bu səhvlər IELTS-ə necə təsir edir

Writing və Speaking-də Grammatical Range & Accuracy meyarı bu səhvləri hər cümlədə sayır; təkrarlanan artikl və zaman səhvi sizi 6-da saxlayır, "cümlələrin çoxu səhvsizdir" tələbi (band 7) ödənmir. Tələffüz səhvləri Pronunciation-a, false friend-lər Lexical Resource-a təsir edir. Meyarların tam izahı Writing və Speaking deskriptorları bələdçilərində.

Necə düzəltmək

1. Öz yazınızda və səsyazmanızda ən çox təkrarlanan iki səhvi tapın; qrammatika yoxlama alətimiz mətndəki nümunələri göstərir.
2. İki həftə yalnız o ikisinə diqqət edin: hər yazıdan sonra ayrıca artikl və zaman yoxlaması.
3. Düzgün formanı öz cümlənizdə dəfələrlə işlədin; tanımaq yox, istifadə düzəldir.
4. Sonra növbəti iki səhvə keçin. 7 bandı necə almaq bələdçisi göstərir ki, təkrarlanan səhvi kəsmək 6.5-dən 7.0-a ən sürətli yoldur.