Azərbaycanlıların ingilis dilində ən çox etdiyi səhvlər (və düzəlişləri)

Azərbaycandilli danışanlar ingilis dilində bir neçə sistematik səhvi təkrarlayır — bunlar təsadüfi deyil, ana dilinin (L1) təsirindəndir. Ən çox yayılanları: artikllar (a/an/the), cins əvəzlikləri (he/she), söz sırası, zamanların qarışması və bəzi sözlərin yanlış istifadəsi. Aşağıda hər birini səbəbi, səhv nümunəsi və düzgün variantı ilə veririk. Bu səhvləri düzəltmək IELTS Writing və Speaking balını qaldırmağın ən birbaşa yoludur.

1. Artikllar: a / an / the

Səbəb: Azərbaycan dilində qeyri-müəyyən artikl (a/an) yoxdur. "Bir" var, amma hər yerdə işlənmir.

• ❌ I am student. → ✅ I am a student.
• ❌ She is good teacher. → ✅ She is a good teacher.
• ❌ Sun is very hot today. → ✅ The sun is very hot today.

Qayda: tək, sayıla bilən isim əvvəl "a/an" və ya "the" istəyir.

2. Cins əvəzlikləri: he / she

Səbəb: Azərbaycan dilində "o" həm kişi, həm qadın üçündür. İngilis dili he (kişi) və she (qadın) ayırır.

• ❌ My sister said he is tired. → ✅ My sister said she is tired.

Bu, danışıqda avtomatik səhvdir — şüurlu məşqlə düzəlir.

3. Söz sırası: SOV vs SVO

Səbəb: Azərbaycan dili mübtəda–tamamlıq–xəbər (SOV), ingilis dili mübtəda–xəbər–tamamlıq (SVO) qaydasındadır.

• ❌ I the book read. → ✅ I read the book.
• ❌ I English very well speak. → ✅ I speak English very well.

Sözbəsöz tərcümə etməyin — ingilis söz sırasında düşünün.

4. Zamanların qarışması

Səbəb: İngilis dilində Present Perfect, Past Simple, Present Continuous arasındakı fərqlər azərbaycandilliyə incə görünür.

• ❌ I am living here since 2015. → ✅ I have been living here since 2015.
• ❌ Yesterday I have gone to the shop. → ✅ Yesterday I went to the shop.

"Since/for" + indiyə qədər davam edən hadisə → Present Perfect.

5. Sözlərin yanlış istifadəsi (false friends və kollokasiya)

• ❌ I want to make a photo. → ✅ I want to take a photo.
• ❌ I have 20 years. → ✅ I am 20 years old.
• ❌ Open the light. → ✅ Turn on the light.

İngiliscə fellər təbii kollokasiyalarla gəlir (take a photo, do homework, make a decision). Onları cüt-cüt öyrənin.

Bu səhvlər IELTS-ə necə təsir edir

Writing və Speaking-də Grammatical Range & Accuracy meyarı düzgünlüyü ölçür. Bu sistematik səhvlər təkrarlanırsa, sizi 6.5-də saxlayır. IELTS-də 7 bandı necə almaq bələdçimizdə göstərdiyimiz kimi, təkrarlanan səhvləri aradan qaldırmaq 7.0-a keçmənin ən sürətli yoludur.

Necə düzəltmək

1. Öz təkrarlanan səhvlərinizi tanıyın — yazdığınızı yenidən oxuyun və ya qrammatika yoxlama alətimizlə yoxlayın.
2. Hər səhvi ayrıca, kontekstdə dəfələrlə düzgün təkrarlayın.
3. Yeni düzgün formanı öz cümlələrinizdə işlədin — passiv tanımaq deyil, fəal istifadə.